طی سال های گذشته محاسبه و تعیین نرخ کرایه حمل بار بر اساس موازین علمی و فنی در کشور های پیشرفته، از جمله کشورهای پیشرفته اروپایی، تعیین و انجام پذیرفته است که هم اکنون نیز در حال انجام می باشد.

در کشور ما ایران نیز نحوه تعیین نرخ کرایه حمل بار همچنان متفاوت از رویه ها و موازین کشورهای اروپایی و پیشرفته می باشد.
با توجه به این که در زمینه هوشمندسازی حمل و نقل مطالعات چشمگیری صورت گرفته است اما همچنان با نواقص و مشکلاتی روبرو هستیم.
نحوه تعیین هزینه و نرخ حمل بار در ایران گاهی به صورت توافقی و گاهی نیز به صورت مناقصه ای می باشد که این شیوه تعیین نرخ حمل و نقل  باعث شده است که شفافیت های موجود در تعیین این هزینه ها از بین برود و موجب ایجاد گلایه ها و نارضایتی هایی در بین رانندگان، صاحبان کالا و همچنین کلیه افراد و سازمان های درگیر در حمل بار به صورت زمینی شده است.

حال به صورت کلی می توان گفت، به دلیل اینکه دلیلی علمی برای نحوه محاسبه کرایه حمل و نقل در کشور وجود ندارد، آشفتگی های زیادی ایجاد گردیده و سبب شده است که فرصتی برای دلالان و رانت خواران حوزه حمل و نقل فراهم آید به صورتی که در این بین بیشترین سود نسیب دلالان می شود.
با توجه به بررسی های صورت گرفته و بر اساس تجربیات مسئولان و کارشناسان عصر آهن، به نظر می رسد که محاسبه هزینه ها بر اساس سیستم کرایه حمل بر اساس تن کیلومتر یک راه حل کارآمد برای عرصه حمل و نقل باشد.

" با توجه به بخش نامه اخیر که کانال تلگرامی «نافذ» تصویر آن را منتشر کرده، از قول غلام حسین دغاغله خطاب به مدیران استانی آمده است: "پیرو مکاتبات قبلی منتهی به نامه شماره... مورخ 98/4/31 با موضوع بروزرسانی نرخ حمل و نقل بر اساس تن کیلومتر بر اساس درخواست مکرر تشکل‌های صنفی رانندگان مبنی بر ضرورت بروزرسانی نرخ حمل بر اساس تن - کیلومتر، مطابق  قسمت «ب» بند 10 مصوبه شماره 209 شورای‌عالی هماهنگی ترابری کشور با در نظر گفتن افزایش هزینه‌های موثر در فعالیت ناوگان از جمله هزینه‌های نگهداری ناوگان، جلسه کمیته راهبری حمل و نقل کالا با موضوع فوق برگزار و نرخ شاخص تن - کیلومتر تعیین شد. "

نرخ حمل بار

 

هنگام محاسبه نرخ بر اساس تن بر کیلومتر، پارامترهای مختلفی اثرگذار هستند که در این بین دو پارامتر طول مسیر و وزن محموله جز مهم ترین آن ها می باشند.
به طور کلی می توان گفت مهم ترین هزینه های موجود در سیستم ناوگان حمل و نقل که همچنین نیز از مهم ترین عناصر تاثیر گذار این سیستم نیز هستند، به صورت زیر می باشند.

- هزینه های مربوط به سوخت، نگهداری و تعمیرات، پرسنل ( مانند حقوق راننده و کمک راننده)
- سود ناشی از سرمایه گذاری ناوگان
- هزینه های بالاسری (مانند هزینه های مالیات، عوارض، کمیسون ها و ...)

با توجه به افزایش 35 در صدی کرایه حمل کالا، به تبع آن قیمت میلگرد در بنگاه ها نسبت به کارخانه با اختلاف قیمت بیشتری نسبت به قبل به فروش می رسد.
مثلا اگر قیمت میلگرد فولاد آذربایجان در بنگاه های تبریز کیلویی 45 تومان اضافه می شد با تعرفه جدید قیمت میلگرد حدودا 65 تومان اضافه و به فروش می رسد.

مشاهده و مقایسه ==>> قیمت روز میلگرد در بازار