یکی از اصلی ترین مشکلات در اجرای سقف های تیرچه بلوک ساختمان ها، ترک خوردگی آن هاست. از این رو برای جلوگیری از ترک خوردن بتن سقف پس از بتن ریزی، از میلگردهای حرارتی (آرماتور افت و حرارت) استفاده می شود.

.

میلگردهای حرارتی چیست؟
میلگرد های حرارتی، میلگردهایی هستند که برای جلوگیری از ایجاد ترک در سقف ها، استفاده می شوند. 
وظیفه ی میلگردهای حرارتی، مقابله با تنش هایی است که در اثر انبساط و انقباض بتن به وجود می آید. به عبارت دیگر، بتن در هوای گرم، منبسط و در هوای سرد منقبض می شود. این فرآیند موجب ایجاد تنش هایی در داخل بتن می شود که آرماتورهای حرارت، مانع ایجاد آن ها می شوند. در واقع، آرماتورهای حرارتی با بتن درگیر شده و از ایجاد ترک های عریض جلوگیری کرده و عرض ترک ها را بسیار کم می کند.

نحوه عملکرد و ویژگی های میلگردهای حرارتی
میلگردهای حرارتی در سقف های تیرچه بلوک، به عنوان میلگردهای حرارتی و به صورت عمود بر تیرچه ها (T شکل)، قرار داده می شوند. 
به طور کلی، این میلگردها به صورت یک شبکه مشی و به شکل چپ و راست بر روی سقف قرار گرفته و در هنگام افت حرارت بتن، مانع از ایجاد ترک در آن می شود. بهترین مکان قرارگیری این میلگردها نیز، یک سوم بالای ضخامت دال بتنی است. این میلگردها، علاوه بر اینکه حرارتی می باشند، نقش باربری و سازه ای نیز دارند. هم چنین در هنگام آتش سوزی از تخریب بتن جلوگیری می کنند.
قطر میلگردهای حرارتی، در حدود 6 تا 6.5 میلی متر بوده که گاهاً از سایز 8 آن ها نیز استفاده می شود.

استفاده از میلگردهای حرارتی: درست یا نادرست؟
مهندسین سازه در خصوص استفاده از میلگردهای حرارتی، نظرهای متفاوتی دارند، برخی استفاده از این میلگردها را لازم و برخی دیگر غیرضروری می دانند.
در خصوص دیدگاه اول که دیدگاه مثبت می باشد، مهندسین استفاده از این میلگردها را به دلایل زیر ضروری می دانند:
•    استفاده از آرماتورهای حرارتی به منظور جلوگیری از خوردگی در بتن ضروری بوده و آیین نامه نیز بر این امر تاکید می کند.
•    بتن در ساعت های ابتدایی گیرش خود تمایل به انبساط و انقباض دارد، به همین دلیل به آرماتورهای حرارتی جهت جلوگیری از ایجاد ترک ها نیاز داریم. 
•    میلگردها حرارتی نقش باربری در سازه را نیز دارند و بدون وجود این میلگردها، فاصله 70 سانتی متری روی یونولیت ها، یک لایه 5 سانتی متری از بتن خواهد بود.
•    عدم استفاده از میلگردهای حرارتی در سقف، باعث ایجاد ترک های عرضی در بتن شده و سبب نفوذ آب و سولفات ها شده که درنهایت منجر به خوردگی میلگردهای اصلی و خمشی خواهد شد.
•    ایجاد ترک های عرضی در بتن به دلیل استفاده نکردن از میلگردهای حرارتی، موجب از بین رفتن عملکرد یکپارچه سقف در هنگام وقوع زلزله خواهد شد.
در خصوص دیدگاه دوم که دیدگاه منفی می باشد، مهندسین استفاده از این نوع میلگردها را بیهوده و اتلاف سرمایه می دانند. این دسته از مهندسین، اعتقاد دارند که حتی در صورت استفاده از میلگردهای حرارتی، ترک خوردگی در سقف ایجاد می شود، از این رو روش های جایگزینی برای استفاده از میلگردهای حرارتی پیشنهاد می کنند که در ادامه به توضیح آن ها می پردازیم.

 

اطلاع از آخرین ==> قیمت میلگرد


استفاده از بتن الیافی:
بتن الیافی، به علت داشتن الیاف فلزی در ساختار خود، نقش میلگرد حرارتی را ایفا کرده و از ترک خوردگی بتن جلوگیری به عمل می آورد.

کم کردن نسبت آب به سیمان بتن:
کم کردن نسبت آب به سیمان بتن سقف، موجب روانی بتن شده و از ترک خوردگی آن جلوگیری می کند.

استفاده از فوق روان کننده ها:
فوق روان کننده ها نیز موجب روانی بتن شده و از ایجاد ترک در بتن جلوگیری می کنند.

ضوابط آیین نامه ای برای میلگردهای حرارتی
آیین نامه بتن ایران در خصوص استفاده از میلگردهای حرارتی، ضوابطی را تعیین کرده است که به شرح زیر است:
•    فاصله ی میلگردهای افت و حرارت، نباید از 5 برابر ضخامت دال و از 500 میلی متر بیشتر باشد.
•    طول مهاری میلگردهای حرارتی در مقاطع لازم به خصوص در تکیه گاه ها، باید با فرض رسیدن تنش میلگرد در کشش به مقاومت تسلیم میلگرد، محاسبه شود.
•    حداقل میلگردهای حرارتی وقتی رضایت بخش است که وقوع جابه جایی های ناشی از افت بتن یا تغییرات درجه حرارت لحاظ شده باشد.
•    معمولا قرار دادن میلگردهای افت و حرارت به صورت چسبیده و عمود بر میلگردهای خمشی، از نظر اجرایی، راحت تر است.

در نشریه 543 و 151 نیز، حداکثر فاصله بین آرماتورهای حرارتی را به ترتیب25  و 30 سانتی متر در دو جهت عمود برهم معرفی می کند. حتی در صورتی که آرماتور بالایی تیرچه، حداقل 2.5 سانتی متر زیر بتن قرار گیرد، می تواند به عنوان آرماتور حرارتی در نظر گرفته شود .

نحوه ی اجرای میلگردهای حرارتی
برای اجرای میلگردهای حرارتی در سقف های تیرچه بلوک، ابتدا آن ها را به صورت چپ و راست در دو جهت و عمود بر تیرچه ها گذاشته، با سیم مفتول به یکدیگر می بندند و بتن را بر روی آن می ریزند. 

از چه نوع میلگردی برای آرماتورهای حرارتی استفاده می شود؟
سوالی که همیشه در مورد میلگردهای حرارتی مطرح می باشد، این است که از چه نوع میلگردی باید استفاده کنیم. این میلگردها به دلیل اینکه در بتن از ترک خوردگی و انقباض جلوگیری می کنند، باید آجدار باشند. اما مشکل استفاده از میلگردهای آجدار این است که میلگرد بایستی قبل از سرخوردن، به حد تنش تسلیم خود برسد، در حالی که در سقف های مورد نظر، میلگرد هیچ گاه به حد تنش تسلیم نمی رسد. دلیل آن هم به علت انقباض کم بتن می باشد.
به دلیل وجود نیروهای کم، احتمال سر خوردن میلگردها کم است. همچنین چیزی که باعث سرخوردن می شود، طول مهاری میلگردهای داخل بتن است. 
برای کم کردن طول میلگردها باید از میلگردهای آجدار استفاده کنیم. اما طول مهاری میلگردهای حرارتی به اندازه ی ابعاد سقف می باشد، از این رو می توان از آرماتورهای بدون آج استفاه کرد.